Początek 2026 roku przyniósł sektorowi kolejowemu istotne zmiany w przepisach, które mają na celu nie tylko wzmocnienie bezpieczeństwa, ale także optymalizację i deregulację procesów szkoleniowych. Nowe rozporządzenia wprowadzają istotne ułatwienia w autoryzacjach, zmieniają częstotliwość badań lekarskich i kładą większy nacisk na wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak symulatory i centralne rejestry cyfrowe.
Optymalizacja szkoleń i deregulacja procedur
W lutym 2026 roku weszły w życie kluczowe nowelizacje przepisów dotyczących pracowników zatrudnionych na stanowiskach bezpośrednio związanych z prowadzeniem i bezpieczeństwem ruchu. Ministerstwo Infrastruktury postawiło na
optymalizację systemu szkolenia, odpowiadając na postulaty płynące z rynku.
Jedną z najważniejszych zmian jest uelastycznienie zasad
autoryzacji na typ pojazdu. Obecnie dopuszczalne jest przeprowadzenie autoryzacji dla danego rodzaju pojazdu na wiele typów maszyn o podobnej konstrukcji, co znacząco ułatwia zarządzanie taborem przez przewoźników. Dodatkowo, dla stanowisk kierownika pociągu oraz prowadzącego pojazdy kolejowe, zniesiono obowiązek wykonywania jazd w czynnej kabinie pojazdu z napędem w ramach niektórych zakresów autoryzacji.
Zmiany w badaniach lekarskich i psychologicznych
Nowe przepisy dostosowały polskie prawo do standardów unijnych w zakresie opieki profilaktycznej. Kluczowe zmiany w częstotliwości badań obejmują:
•
Badania psychologiczne: Dla prowadzących pojazdy kolejowe w wieku powyżej 41 lat częstotliwość zmieniono z 2 na 4 lata.
•
Badania okresowe: Dla pracowników powyżej 62 roku życia badania będą teraz odbywać się co rok (wcześniej co 2 lata).
Nowy model egzaminowania maszynistów
Proces zdobywania uprawnień przez maszynistów przeszedł gruntowną reformę. Egzaminy na licencję i świadectwo maszynisty zostały przeniesione do
Centrum Egzaminowania i Monitorowania Maszynistów (CEMM) w Warszawie, nadzorowanego przez Prezesa UTK. Egzaminy mają formę elektronicznych testów generowanych w czasie rzeczywistym.
Ważnym elementem weryfikacji umiejętności stały się symulatory. Instruktorzy mają teraz prawo wnioskować o dodatkowe sesje na symulatorze dla czynnych maszynistów, jeśli ich reakcje w sytuacjach niebezpiecznych lub niestandardowych zostaną ocenione jako nieprawidłowe. Programy szkoleniowe zostały również wzbogacone o nowoczesne zagadnienia, takie jak radiołączność pociągowa w systemie GSM-R.
Cyfryzacja: Krajowy rejestr maszynistów
W celu zwiększenia transparentności i bezpieczeństwa, Prezes UTK prowadzi w systemie teleinformatycznym Krajowy rejestr maszynistów i prowadzących pojazdy kolejowe. Rejestr ten gromadzi kompleksowe dane o uprawnieniach, odbytych szkoleniach, pouczeniach okresowych oraz orzeczeniach lekarskich każdego pracownika. Podmioty szkoleniowe i przewoźnicy są zobowiązani do wprowadzania danych do rejestru w terminie 3 dni roboczych od zaistnienia danego zdarzenia (np. zdania egzaminu czy odbycia szkolenia).
Praktyczne wyzwania i wsparcie dla branży
Skomplikowanie nowych procedur oraz współistnienie starych i nowych zasad w okresach przejściowych stanowią wyzwanie dla działów kadr i ośrodków szkoleniowych. Odpowiedzią na te trudności jest
specjalistyczne szkolenie stacjonarne TOR Akademia „Przygotowanie zawodowe stanowisk kolejowych”, które odbędzie się 27 maja w Warszawie.
Program wydarzenia obejmuje praktyczne aspekty prowadzenia dokumentacji, w tym dzienniczków przygotowania zawodowego, rejestrów egzaminów oraz procedur autoryzacji zgodnie z najnowszymi rozporządzeniami. Szczegółowy program oraz rejestracja na stronie
tor-konferencje.pl.